บาไฮนาบาโต (Bahay na bato) บ้านแห่งหิน

 

บาไฮ (Bahay) = บ้าน
นา (Na) = แห่ง
บาโต (Bato) = หิน

- บาไฮนาบาโต (Bahay na bato) จึงแปลตามตัวในภาษาตากาล็อกว่า "บ้านแห่งหิน"

(ภาพตัวอย่างบาไฮนาบาโต Rizal Shrine จังหวัดลากูนา (Laguna - ตัว G ให้ออกเสียง กฺ สั่นด้วย)

- บาไฮนาบาโต พัฒนามาจากบ้านท้องถิ่นคือ อย่าง บาไฮ กูโบ (Bahay kubo) ซึ่งกุโบ ภาษาตากาล็อกแปลว่า กระท่อม ซึ่งต่อมาในสมัยอาณานิคมสหรับอเมริกา บาไฮ กูโบ ถูกเรียกชื่อใหม่ว่า นิป้า ฮัท ซึ่ง Nipa แปลว่า ต้นจาก จึงอาจแปลตามตัวจากภาษาอังกฤาได้ว่า กระท่อมจาก

- การสร้างบ้านแบบแบบบาไฮ กูโบ ถูกออกแบบเพื่อสอดคล้องกับสภาพอากาศร้อน การระบายอากาศ พายุฝนและแผ่นดินไหวในอาเซียน

(ภาพตัวอย่างบาไฮ กูโบ ที่ เทศบาลมักดาเลนา จังหวัดลากูนา)

- บาไฮนาบาโต ได้รับอิทธิพลการสร้างจากสเปนและพ่อค้าชาวจีน และได้รับอิทธิพลอเมริกันในสมัยอาณานิคมอเมริกา เช่นการสร้างด้วยคอนกรีต

- บาไฮนาบาโต ได้รับความนิยมในหมู่ชนชั้นกลางและชนชั้นสูงในสมัยอาณานิคม

- โดยยุคทองของสถาปัตยกรรมนี้คือสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อบรรดาเศรษฐีสร้างบ้านเหล่านี้ทั่วทั้งหมู่เกาะ

- อาคารเหล่านี้เริ่มเสื่อมความนิยมในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

- ทุกวันนี้อาคารแบบนี้มักถูกเรียกว่าบ้านบรรพบุรุษ  (Ancestral houses)

⛪⛪⛪

ลักษณะโดยทั่วไปที่พบบ่อยของบาไฮนาบาโต

ตัวอย่างบาไฮนาบาโต - คฤหาส์อัลแบร์โต (ALberto mansion) เมืองบิญัน (Biñan - ตัว ñ ญ ให้ออกเสียงขึ้นจมูกด้วย) ในจังหวัดลากูนา (Laguna - ตัว G ให้ออกเสียง กฺ สั่นด้วย)

แผนผัง

- บาไฮนาบาโตมีผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าสะท้อนถึงบ้านแบบดั้งเดิม หรือบาไฮ กูโบ ผสมผสานกับสไตล์สเปน

ฐาน
- โดยทั่วไปมีลักษณะเป็นลักษณะของอาคารไม้บนฐานอิฐหรือหินแบบสเปน

- แต่ในสมัยอาณานิคมอเมริกา ได้เกิดการสร้างด้วยคอนกรีต ซึ่งนิยมในช่วงคอนกรีตช่วงหลังคริสต์วรรษที่ 20 ซึ่งการสร้างด้วยคอนกรีตทำให้โครงสร้างของบาไฮนาบาโต เปลี่ยนแปลงไป

- ถ้าฐานด้านล่างยังเป็นไม้ ที่ไม่ใช่แบบไม้ยกสูง จะถูกเรียกว่า เบก้า อีนเชลทรัล เฮาส์ (Vega Ancestral House - ตัว g ออกเสียง กฺ สั่นด้วย) ซึ่งเป็นการพัฒนาในขั้นแรกของการสร้างบาไฮนาบาโต ที่มีฐานเป็นหินหรืออิฐนั่นเอง

- โดยชั้นแรกเป็นห้องเก็บของหรือสำนักงานทางธุรกิจต่างๆ




ชั้นบน

- ชั้นบนเป็นที่อยู่อาศัยที่ยกสูง

- ชั้นบนโดยส่วนใหญ่มักสร้างจากไม้ แต่ในบางท้องถิ่น เช่น ในจังหวัดบาตาเนส นั้นสร้างด้วยหินทั้งหลัง





ลักษณะหน้าต่าง ที่เป็นเอกลักษณ์
- มักมีการใช้หน้าต่างที่มาจากหอยกระจก (Capiz Window)
ดูเพิ่ม เรื่องหน้าต่างหอยกระจกได้อีกที่
https://wim338sm.blogspot.com/2022/02/capiz-window.html

- มีหน้าต่างขนาดเล็กด้านล่างถัดจากหน้าต่างหลักที่เปิดปิดได้ ดูคล้ายระเบียง ซึ่งเรียกว่า เบ็นตานิย่า (Ventanilla) ในภาษาสเปน หรือ บินตานิลย่า (Bintanilya) ในภาษาตากาล็อก

- อย่างไรก็ตามบ้านบางหลังอาจไม่มีองค์ประกอบของหน้าต่างหอยกระจกและหน้าต่างแบบบินตานิลย่าที่ดูคล้ายระเบียง ก็ได้

หลังคา

- หลังคามุงด้วยกระเบื้องแบบจีนหรือใบไม้อื่น เช่น ใบจาก, สาคู, หญ้าคา เป็นต้น

- ตั้งแต่กลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 เริ่มมีการแทนที่ด้วยสังกะสี

⛪⛪⛪

เรียบเรียงและแปลข้อมูล รวมถึงรุปภาพประกอบจาก วิกิพีเดีย ภาษาอังกฤษ